Marcela Gracia Ibeas foi mestra e protagonista dun dos episodios máis singulares e pioneiros da historia dos dereitos LGTBIQ+ en España. Xunto coa súa compañeira Elisa Sánchez Loriga, coa que compartía vida e profesión, protagonizou un enlace matrimonial que desafiou abertamente as normas sociais, relixiosas e legais do seu tempo. Para poder casar pola Igrexa, Elisa adoptou unha identidade masculina, o que lles permitiu formalizar a unión, converténdose así no primeiro matrimonio entre dúas mulleres do que existe constancia documentada no Estado español. O feito xerou un enorme escándalo mediático e persecución xudicial.
Tras descubrirse a súa identidade real, a parella foi denunciada, perdeu os seus postos de traballo e viuse obrigada a fuxir, iniciando unha vida marcada polo exilio e a precariedade. Co paso do tempo, a súa historia pasou de ser silenciada a reivindicarse como símbolo de resistencia, amor e valentía fronte á represión moral e institucional. Hoxe Marcela é lembrada como unha figura referente na memoria histórica do movemento pola diversidade afectivo-sexual en Galicia e no conxunto de España.