Elisa Sánchez Loriga foi mestra e unha figura pioneira na historia da diversidade afectivo-sexual en España, coñecida pola valentía coa que desafiou as normas sociais e legais do seu tempo. Formada no maxisterio e comprometida coa educación pública, desenvolveu a súa carreira docente en distintas escolas galegas, onde coñeceu a Marcela Gracia Ibeas, coa que estableceu unha relación persoal e vital. Para poder formalizar a súa unión, Elisa adoptou unha identidade masculina e chegou a recibir bautismo baixo outro nome, un xesto audaz que lles permitiu celebrar matrimonio relixioso e converterse no primeiro enlace entre dúas mulleres documentado no Estado.
Cando a súa identidade foi descuberta, a parella sufriu unha intensa persecución social, xudicial e mediática, perdeu o traballo e viuse obrigada a fuxir, iniciando un periplo de exilio que as levou fóra de Galicia e mesmo a América. A súa historia, durante décadas esquecida ou tratada como escándalo, foi recuperada como símbolo de resistencia e dignidade, e hoxe Elisa é recoñecida como referente da loita polos dereitos LGTBIQ+ e da memoria das mulleres que se enfrontaron ás imposicións morais do seu tempo.